Diastema – czym jest, przyczyny, rodzaje i metody leczenia

Co to jest diastema?

Diastema to widoczna przerwa między zębami. Zwykle dotyczy górnych siekaczy przyśrodkowych. Szpara musi mieć więcej niż 0,5 mm. Przerwa do 2 mm jest defektem estetycznym. Diastema powyżej 2 mm stanowi wadę zgryzu. Nie jest to choroba, a cecha anatomiczna. Diastema nie jest naturalnym zjawiskiem u ludzi. Wielkość przerwy bywa różna. Może być ledwo zauważalna. Czasem osiąga kilka milimetrów. Decyzja o leczeniu zależy od pacjenta. Ważna jest też ocena lekarza dentysty.

Przyczyny powstawania diastemy

Przerwa między zębami powstaje z różnych powodów. Może mieć podłoże genetyczne. Czasem jest wynikiem wady ortodontycznej. Przyczyną bywa brak siekaczy bocznych. Mikrodoncja, czyli małe zęby, sprzyja diastemie. Obecność zęba nadliczbowego także ją wywołuje. Przerośnięte wędzidełko wargi górnej to częsta przyczyna. Niskie przyczepienie wędzidełka wargi górnej również ją powoduje. Nieproporcjonalna wielkość zębów jest istotna. Wymiary łuku zębowego mają znaczenie. Wady rozwojowe zgryzu wpływają na jej powstanie. Brak zawiązków niektórych zębów to kolejna przyczyna. Parafunkcje jak ssanie kciuka także szkodzą. Złe nawyki jak długotrwałe używanie smoczka sprzyjają diastemie. Urazy mogą ją spowodować.

Rodzaje diastemy

Wyróżnia się kilka rodzajów diastemy. Podział zależy od przyczyny. Diastema prawdziwa wynika z przerostu wędzidełka. Diastema rzekoma ma inne przyczyny. Należą do nich brak zębów lub zęby nadliczbowe. Diastema fizjologiczna pojawia się u dzieci. Występuje w okresie wymiany uzębienia. Zwykle ma charakter przejściowy. Inny podział dotyczy ustawienia jedynek. Diastema równoległa oznacza równoległe zęby. Diastema zbieżna to korony razem, korzenie osobno. Diastema rozbieżna to korzenie razem, korony osobno.

Diastema u dzieci – czy zawsze wymaga leczenia?

Diastema fizjologiczna jest naturalna u dzieci. Występuje w okresie wymiany zębów. Dotyczy dzieci między 7. a 9. rokiem życia. Często znika samoistnie. U około 98% 6-latków występuje diastema. U 49% 11-latków również. U starszych dzieci tylko u 7%. Niewielka szpara u dzieci nie wymaga leczenia. Warto jednak kontrolować uzębienie dziecka. Zrób to z lekarzem stomatologiem dziecięcym. Tak mówi lek. dent. Daniel Nowak. Konsultacja jest niezbędna, gdy diastema nie zanika.

Kiedy diastema wymaga leczenia?

Diastema nie zawsze wymaga interwencji. Przerwa do 2 mm to defekt estetyczny. Nie wymaga leczenia z medycznego punktu widzenia. Większa diastema to wada zgryzu. Diastema powyżej 2 mm wymaga leczenia. Może prowadzić do problemów zdrowotnych. Nieleczona diastema sprzyja chorobom przyzębia. Może powodować wady wymowy. Czasem prowadzi do innych wad zgryzu. Nagłe pojawienie się diastemy niepokoi. Może świadczyć o chorobie przyzębia. Czasem wskazuje na rozwój zmiany nowotworowej. Nagłe powiększenie diastemy wymaga szybkiej konsultacji.

Diastema może być problemem wyłącznie natury estetycznej bądź powikłaniem zaburzeń funkcjonalnych.

Metody leczenia diastemy

Sposoby leczenia diastemy są różne. Wybór zależy od przyczyny i wielkości przerwy. Liczą się też oczekiwania pacjenta. Konsultacja ze stomatologiem jest kluczowa. Lekarz pomoże dobrać metodę.

• Najpierw skonsultuj się z lekarzem.
• Lekarz dobierze odpowiednią metodę leczenia.
• Zastanów się nad metodą odpowiednią do rodzaju szpary.
• Warto skonsultować się z lekarzem dentystą w przypadku większych szpar.
• Skonsultuj się ze stomatologiem w przypadku zauważenia diastemy u dziecka.
• Warto skonsultować się z ortodontą lub stomatologiem.
• Lekarz oceni, czy diastema wymaga leczenia.

Leczenie ortodontyczne

Leczenie ortodontyczne zamyka diastemę. Polega na przesuwaniu zębów. Stosuje się aparaty stałe lub ruchome. Dostępne są aparaty metalowe. Można wybrać aparaty estetyczne. Popularne są aparaty nakładkowe. Systemy takie jak Invisalign® czy DR SMILE korygują diastemę. Leczenie trwa od 6 miesięcy do 2 lat. Całkowity koszt leczenia ortodontycznego to 5000 - 10 000 zł. Koszt aparatu na jeden łuk to około 2000 zł. Po zdjęciu aparatu wymagane jest leczenie retencyjne. Zapobiega ono nawrotowi diastemy. Orientacyjny koszt leczenia ortodontycznego diastemy

Bonding

Bonding to szybka metoda. Polega na maskowaniu szpary. Używa się materiału kompozytowego. Materiał nakłada się na zęby. Koryguje się kształt i rozmiar zębów. Jest to metoda odwracalna. Koszt bondingu zaczyna się od kilkuset złotych. Może sięgać kilku tysięcy złotych. Cena za pojedynczy bonding to około 200 zł. Za ząb zapłacisz 1100 - 2800 zł. Przy więcej niż dwóch zębach koszt to 1,5 - 2 tys. zł.

Licówki

Licówki korygują przerwę między zębami. Są to cienkie płytki. Nakleja się je na zęby. Dostępne są licówki porcelanowe. Stosuje się też licówki kompozytowe. Licówki porcelanowe kosztują więcej. Cena za ząb to 2000 - 4000 zł. Całkowity koszt to kilka do kilkunastu tysięcy złotych. Licówki kompozytowe są tańsze. Kosztują 1100 - 2800 zł za ząb. Cena za licówkę na jeden ząb to około 500 zł (może być niższa lub wyższa). Licówki poprawiają estetykę uśmiechu.

Leczenie chirurgiczne

Leczenie chirurgiczne dotyczy wędzidełka. Przerośnięte wędzidełko podcina się. Zabieg bywa konieczny. Często łączy się go z leczeniem ortodontycznym. Można użyć lasera do podcięcia. Koszt zabiegu to 200 - 1000 zł.

Leczenie protetyczne

Leczenie protetyczne to opcja. Stosuje się korony protetyczne. Jest to mniej powszechne przy prostej diastemie. Porównanie orientacyjnych kosztów wybranych metod leczenia diastemy (ceny minimalne za ząb/zabieg)

Diastema jako cecha charakterystyczna

Diastema bywa traktowana jako atut. Dla niektórych jest to cecha charakterystyczna. Dodaje indywidualności. Coraz więcej znanych ludzi ją eksponuje. Madonna jest słynną posiadaczką diastemy. Inne przykłady to Seal czy Eddie Murphy. Elijah Wood także ją ma. Arnold Schwarzenegger i Vanessa Paradis również. Tomasz Karolak i Elton John to polskie przykłady. Dla niektórych osób jest to element urody.

Diastema u gwiazd bardzo często staje się jedną z najważniejszych cech charakterystycznych.

Higiena jamy ustnej przy diastemie i po leczeniu

Higiena jamy ustnej jest ważna. Szczególnie podczas leczenia ortodontycznego. Warto używać szczoteczek elektrycznych. Irygatory do zębów pomagają czyścić przestrzenie. Płyny do płukania jamy ustnej wspierają higienę. Utrzymanie zdrowia zębów i dziąseł jest kluczowe.

Podsumowanie

Diastema to przerwa między zębami. Najczęściej dotyczy jedynek. Jej znaczenie zależy od wielkości. Mała szpara to defekt estetyczny. Duża może być wadą zgryzu. Diastema fizjologiczna u dzieci często znika. Leczenie zależy od wielu czynników. Dostępne metody to ortodoncja, bonding, licówki. Czasem potrzebna jest chirurgia. Konsultacja ze specjalistą jest zawsze zalecana. Nie ma domowych sposobów na leczenie diastemy.