Czym jest ortognatyka i czym się zajmuje?
Ortognatyka koncentruje się na kościach twarzoczaszki. Zajmuje się operacjami chirurgicznymi dotyczącymi kości twarzowych. Korekcja wad zgryzu jest jej głównym celem. Leczy deformacje w obrębie szczęki i żuchwy. W Europie zajmują się nią chirurdzy szczękowo-twarzowi. Także chirurdzy plastyczni oraz laryngolodzy uczestniczą w leczeniu. Ortognatyka jest specjalistyczną dziedziną. Wspomaga leczenie ortodontyczne i protetyczne. Nazywana jest rodzajem dental liftingu. Dążenie do poprawy rysów twarzy nie wynika tylko i wyłącznie z chęci poprawy wyglądu. Przede wszystkim przywraca podstawowe funkcje. Dotyczy to prawidłowej wymowy, połykania, gryzienia i żucia.
Dążenie do poprawy rysów twarzy nie wynika tylko i wyłącznie z chęci poprawy wyglądu, ale przede wszystkim z konieczności przywrócenia podstawowych funkcji takich jak prawidłowa wymowa, połykanie, gryzienie i żucie.
Kiedy potrzebna jest operacja ortognatyczna? (Wskazania)
Operacja ortognatyczna koryguje wady zgryzu o podłożu szkieletowym. Wady zgryzu mogą wynikać z zaburzeń anatomicznych kości. Dotyczy to wad gnatycznych takich jak progenia. Progenia to nadmiernie wysunięta żuchwa. Retrogenia oznacza cofniętą żuchwę. Mikrogenia to niedorozwój żuchwy. Mikrognacja to niedorozwój szczęk. Makrogenia to przerost. Laterogenia to boczne przemieszczenie żuchwy. Leczy się także zgryz otwarty lub głęboki. Znaczne asymetrie w obrębie rysów twarzy są wskazaniem. Dysproporcje po rozszczepieniu wargi lub podniebienia wymagają korekty. Problemy z żuciem, mówieniem lub oddychaniem kwalifikują do zabiegu. Przewlekłe bóle stawów skroniowo-żuchwowych mogą być powodem. Nieprawidłowe relacje między łukami zębowymi także. Wady zgryzu wpływają na funkcje żucia, mowy i oddychania. Wpływają też na ogólne samopoczucie pacjentów. Niektóre wady zgryzu można leczyć aparatami ortodontycznymi. Wady ortognatyczne wpływają na zdrowie ogólne. Dotyczy to drożności dróg oddechowych. Istnieje związek między alergiami a wadami ortognatycznymi.
Czy większość pacjentów jest świadoma, że ma problem ortognatyczny?
Nie zawsze. Około 70-80% pacjentów jest świadomych problemu. Około 20-30% pacjentów nie wie o problemie. Często pacjenci zgłaszają się ze względów estetycznych. Coraz więcej osób dostrzega wpływ wad na funkcję i zdrowie. Często pacjenci skarżą się na trudności w zasypianiu. Związek między chorobami ogólnymi a wadami nabrał znaczenia niedawno.
Jak przebiega leczenie ortognatyczne? (Etapy)
Chirurgiczne leczenie wad zgryzu to złożona procedura. Wymaga ścisłej współpracy specjalistów. W leczeniu uczestniczy zespół lekarzy. Jest to chirurg szczękowy, ortodonta i protetyk. Czas trwania leczenia wynosi od kilku miesięcy do kilku lat. Operacja ortognatyczna jest chirurgią planową. Zabieg operacyjny poprzedzają konsultacje specjalistyczne. Wymagane są badania obrazowe i laboratoryjne. Postępująca stomatologia pozwala na skuteczne leczenie. Leczenie ortognatyczne wymaga dobrze przygotowanego zaplecza chirurgicznego.
Etap 1: Diagnostyka i planowanie
Pierwszym krokiem jest dokładna diagnostyka. Wykorzystuje się nowoczesne technologie. Diagnostyka obrazowa jest kluczowa. Wykonuje się zdjęcia rentgenowskie. Tomografia komputerowa (TK) jest niezbędna. CBCT (tomografia wiązki stożkowej) dostarcza szczegółów. Tworzone są modele diagnostyczne. Wirtualne modele 3D pomagają w planowaniu. Oprogramowanie komputerowe służy do symulacji leczenia. Modele 3D prezentują przewidywany efekt operacji. Tworzy się mock-upy i szablony. W czasie konsultacji zabierz modele gipsowe. Potrzebne są zdjęcia cefalometryczne. Warto zabrać inne badania diagnostyczne. Pacjent powinien zabrać dowód osobisty do szpitala. Dokumentacja medyczna jest konieczna. Zaleca się wsparcie psychologiczne przed operacją. Skorzystaj z pomocy psychologa.
Typowe badania diagnostyczne obejmują:
- CBCT (tomografia wiązki stożkowej)
- Zdjęcia rentgenowskie (pantomograficzne, cefalometryczne)
- Modele gipsowe jamy ustnej
- Wirtualne modele 3D
Etap 2: Przygotowanie ortodontyczne
Zabieg chirurgiczny jest poprzedzony leczeniem ortodontycznym. Czas leczenia ortodontycznego wynosi 1-1,5 roku. Czas trwania leczenia ortodontycznego może być 6 do 12 miesięcy. Używa się aparatów ortodontycznych. Aparaty stałe są często stosowane. Przygotowanie ortodontyczne ustawia zęby w łukach. Tworzy warunki do przesunięcia kości. Koszt przygotowania ortodontycznego wynosi 8000-15000 zł.
Etap 3: Operacja chirurgiczna
Przeprowadzenie operacji odbywa się w znieczuleniu ogólnym. Zabieg odbywa się w znieczuleniu ogólnym. Operacje ortognatyczne odbywają się w ramach chirurgii planowej. Leczenie ortognatyczne jest możliwe z dostępu przez jamę ustną. Czas trwania operacji wynosi od 2 do 5 godzin. Czas trwania operacji może wynosić 3 do 7 godzin. Zwykle trwa od 2 do 4 godzin. Operacja polega na zmianie położenia żuchwy i/lub szczęki. Zmiana położenia struktur dotyczy szczęki, żuchwy, nosa lub bródki. Stosuje się osteotomie. Osteotomia szczękowa (LeFort I) przecina kość szczęki. Osteotomia żuchwy (BSSO) przecina kość żuchwy. Osteotomia podniebienia twardego przemodelowuje podniebienie. Genioplastyka koryguje brodę. Stosuje się śruby kostne i płytki tytanowe. Płytki śródoperacyjne stabilizują kości. W trakcie zabiegu przetaczana jest krew z autotransfuzji. Operacja dwuszczękowa jest dużym obciążeniem. Po operacji konieczny jest kilkudniowy pobyt w szpitalu. Pobyt w szpitalu po zabiegu wynosi 2-3 dni. Około 2 dni spędza się w szpitalu.
Rodzaje osteotomii zależą od wady szkieletowej:
- Osteotomia szczęki (Le Fort, SARPE, SARME)
- Osteotomia żuchwy (BSSO)
- Osteotomia korekcyjna dwuszczękowa (BiMax)
- Genioplastyka (korekcja brody)
- Rinoplastyka (korekcja nosa, czasem łączona)
- Implanty twarzowe (do korekcji konturów)
Etap 4: Rekonwalescencja
Po operacji następuje okres rekonwalescencji. Okres rekonwalescencji wynosi 1 do 3 miesięcy. Czas rekonwalescencji to 2-3 tygodnie. Całkowite gojenie szczęki trwa od 9 do 12 miesięcy. Czas gojenia kości wynosi 6 do 12 tygodni. Czas do powrotu czucia to 6-12 miesięcy. Pełna sprawność wraca do 10 miesięcy. Rekonwalescencja trwa do 10 miesięcy. Czas powrotu do szkoły lub pracy wynosi od 1 do 3 tygodni. Po operacji zaleca się dietę miękką. Dieta półpłynna jest wskazana przez 6-8 tygodni. Zalecana dieta płynna przez minimum miesiąc. Zalecany czas diety płynnej i miękkiej to 2-3 tygodnie. Pacjent po operacji ma zakaz dmuchania przez nos. Musi stosować krople do nosa. Czas noszenia wyciągu międzyszczękowego wynosi co najmniej 4 tygodnie. Fizjoterapia po operacji ortognatycznej powinna rozpocząć się w dniu zabiegu. Wspomagaj się zabiegami fizjo i fizykoterapii. Unikaj wzmożonej aktywności fizycznej po operacji. Przydatnym do higieny stanie się irygator. Warto zabrać ze sobą słomkę. Mała strzykawka do przyjmowania pokarmu jest pomocna. Należy nie jeść na minimum 6 godzin przed znieczuleniem. Nie przyjmuj gęstych płynów przed znieczuleniem.
Etap 5: Leczenie ortodontyczne pooperacyjne
Leczenie ortodontyczne kontynuowane jest po operacji. Czas leczenia ortodontycznego pooperacyjnego wynosi 3-6 miesięcy. Ortodonta dostosowuje zgryz. Używa się aparatów ortodontycznych. Wizyty kontrolne u ortodonty są konieczne.
Etap 6: Retencja
Po zakończeniu leczenia ortodontycznego stosuje się retencję. Aparaty retencyjne stabilizują efekt. Retainery utrzymują zęby w nowej pozycji. Czas noszenia retainerów ustala ortodonta.
Korzyści z operacji ortognatycznej
Operacja ortognatyczna przynosi wiele korzyści. Poprawia funkcję zgryzu. Wpływa korzystnie na rysy twarzy. Poprawia jakość życia pacjenta. Właściwie przeprowadzona operacja pozwala uzyskać prawidłowy zgryz. Poprawia estetykę rysów twarzy. Poprawia funkcję żucia i mowy. Zwiększa komfort oddychania. Eliminacja obturacyjnego bezdechu sennego jest możliwa. Poprawia estetykę twarzy. Dodatkowym efektem może być poprawa wyglądu twarzy. Pacjent może uzyskać całkowicie odmieniony wygląd. Pacjenci odzyskują pewność siebie. Zyskują komfort życia. Ma to pozytywny wpływ na zdrowie. Operacja pozwala usprawnić podstawowe funkcjonowanie twarzy. Często poprawia proporcje twarzy. Wpływa na profil i linie żuchwy. Ustawienie podbródka ulega poprawie. Ciesz się swoim nowym Ja!
Ryzyko i możliwe powikłania
Operacja ortognatyczna jest bezpieczna. Ry
